Muzeum Historii Żydów Polskich w Warszawie

Koncepcja budowy Muzeum Historii Żydów Polskich narodziła się w 1995. W tym samym roku Urząd Miasta Stołecznego Warszawy przeznaczył na ten cel działkę na Muranowie.
Autorami projektu, wyłonionego w konkursie w 2005 roku, jest zespół architektów z fińskiej pracowni architektonicznej Lahdelma & Mahlamäki Oy, Helsinki, pod kierownictwem Rainera Mahlamäki. Zwycięski projekt został wybrany spośród ponad 100 zgłoszonych do konkursu.
Muzeum zostało zaprojektowane na planie kwadratu w postaci sześcianu o szklanych ścianach. Najbardziej zewnętrzna część zbudowana jest ze szklanych paneli i miedzianej siatki. Panele pokrywają litery hebrajskie i łacińskie układające się w słowo Po-lin, które jest nawiązaniem do legendy o pierwszych żydowskich osadnikach na ziemiach polskich. Autorką projektu liter jest Klementyna Jankiewicz.

Wewnętrzna konstrukcja to stalowe rury powleczone betonem. Hol główny tworzą wysokie, pofalowane ściany. Jego pusta przestrzeń to symbol pęknięcia w historii polskich Żydów. Przypomina swym kształtem wąwóz, co ma być nawiązaniem do przejścia przez Morze Czerwone znane z Księgi Wyjścia. Wejście do gmachu ma kształt hebrajskiej litery taw, na którą zaczynają się m.in. hebrajskie słowa tarbut („kultura”) oraz tewa („arka”).

Muzeum obejmuje prawie 13 000 metrów kwadratowych powierzchni użytkowej. Na najniższym poziomie, w podziemiach budynku, znajdować się będzie wystawa główna, poświęcona historii Żydów polskich od średniowiecza do czasów współczesnych. W muzeum mieszczą się także: wielofunkcyjne audytorium na 480 miejsc, sale wystaw czasowych, centrum edukacyjne, centrum informacyjne, przestrzeń dla dzieci, kawiarnia, sklep muzealny, a w przyszłości także restauracja.
Wnętrze muzeum utrzymane jest w kolorze piaskowym, co jest nawiązaniem do typowej dla wielu warszawskich budowli kolorystyki. Mimo tego nawiązania, Mahlamäki nie podkreśla skojarzeń z symbolizmem. Ponieważ muzeum ma prezentować całą historię Żydów w Polsce a nie tylko okres okupacji, projektant unikał podobieństwa do już istniejących muzeów Holokaustu (takich jak np. Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie czy muzeum przy Jad Waszem), które mają surową, betonową strukturę. Zgodnie z jego koncepcją, budynek ma prostą zewnętrzną formę wpisaną w otaczający je park. Przeszklenie umożliwia grę świateł jak również doświetla wnętrze, zwłaszcza biurową część budynku znajdującą się od strony ulicy Anielewicza.

Gmach muzeum znajduje się w centrum dawnej dzielnicy żydowskiej Warszawy, zwanej Dzielnicą Północną. W 2008 projekt muzeum otrzymał nagrodę the Chicago Athenaeum International Architecture Award. Budynek został udostępniony publiczności 19 kwietnia 2013. To tzw. małe otwarcie było związane z obchodami 70. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim. Uroczyste otwarcie wystawy głównej ma nastąpić 28 października 2014.
Zakładano, że całość budowy będzie kosztować od 80 do 100 milionów złotych i większość wydatków pokryje Urząd Miasta Stołecznego Warszawy (40 mln zł), Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (40 mln zł) oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny wraz z prywatnymi sponsorami z całego świata (20 mln zł). W toku przedsięwzięcia koszty gmachu, finansowane ze środków publicznych wzrosły do ok. 200 milionów złotych, natomiast koszty wystawy, finansowane przez darczyńców prywatnych – ok. 120 mln zł.

Łączny koszt jego budowy i wyposażenia wyniesie więc ok. 320 mln zł. Czy warto było wydawać tak duże pieniądze publiczne na muzeum żydowskie, odpowiedzcie sobie sami.

Żródło: Wikipedia.org.

Poczta Główna w Zabrzu

Gmach poczty oddano do użytku dnia 18 marca 1911 roku. Prace rozpoczęto dwa lata wcześniej od wyburzenia starych budynków. Koszty budowy wyniosły 280,000 marek i jeszcze 500,000 marek za wyposażenie. Uroczyste rozpoczęcie działalności cesarskiej poczty w Zabrzu odbyło się 29 marca 1911r. W głównej sali było osiem okienek i automaty ze znaczkami i kartkami. Do dyspozycji było 110 skrytek pocztowych.

W dniu 16 października 1921r. w budynku poczty przy Bahnhofplatz (Plac Dworcowy) została odsłonięta tablica poświęconą 9 pracownikom poczty, którzy zginęli w latach I wojny światowej.
W trakcie walk o Zabrze w styczniu 1945r budynek poczty został poważnie uszkodzony. Spłonął dach i zniszczone zostały okna, a wnętrze zdemolowano i wykradziono wszystko, co cenne. Poczta przerwała na jakiś czas swą działalność. Pierwszym naczelnikiem tymczasowej poczty w Zabrzu został Jan Plusz, który wraz z 10-ma przyjętymi do pracy osobami działalność rozpoczął od remontu dachu i budynku.

Dział odbioru i nadawania przesyłek otwarto 1.04.1945r kiedy to poczta wznowiła swą działalność w Zabrzu, z wizytacją budynku przyjechał ówczesny Minister Poczt i Telegrafów inżynier Kapeliński. Po stwierdzeniu, że obiekt wciąż nadaje się do działalności pocztowej w dniu 12.04.1945r. uruchomiono automatyczną centralę telefoniczną Zabrze 1. Cała ta początkowa działalność odbywała się bardzo prowizorycznie. Nie było jeszcze nowych ustaw czy zarządzeń. Wykonywano po prostu ustne polecenia zarządzających.

Źródło: zabrze.aplus